“Đêm thánh đường” và nỗi lòng với rạp hát cũ

Đây là sản phẩm thực hành của học phần Kỹ thuật diễn xuất 4, do chính các sinh viên trong lớp cùng xây dựng và thực hiện dưới sự hướng dẫn chuyên môn của giảng viên. 

Điểm đáng chú ý của chương trình là toàn bộ tác phẩm được sinh viên đảm nhận từ khâu hình thành ý tưởng, sáng tác kịch bản, xây dựng nhân vật, tổ chức dàn dựng đến biểu diễn. 

Thay vì thực hiện các kịch ngắn hoặc trích đoạn theo yêu cầu môn học như thông lệ, các sinh viên đã cùng nhau xây dựng một tác phẩm sân khấu hoàn chỉnh.

Trong khuôn khổ học phần kéo dài 75 tiết học, sinh viên không chỉ học các kỹ thuật diễn xuất mà còn được tham gia trực tiếp vào toàn bộ quá trình sáng tạo của một tác phẩm sân khấu.

Qua đó, người học có cơ hội trải nghiệm thực tế các công việc của nghề đạo diễn, từ việc thấu hiểu nhân vật, làm việc với diễn viên đến nhận diện và chuyển tải các giá trị nhân văn thông qua hành động sân khấu.

Đêm thánh đường (sinh viên đạo diễn Nguyễn Phú Hậu) kể câu chuyện về những nghệ sĩ lớn tuổi vẫn nặng lòng với một rạp hát cũ đang đứng trước nguy cơ biến mất. Từ câu chuyện ấy, tác phẩm gợi mở những suy ngẫm về tình yêu nghề, trách nhiệm gìn giữ các giá trị nghệ thuật truyền thống cũng như sự tiếp nối của thế hệ nghệ sĩ trẻ.

Đêm diễn cũng được xem là một hướng tiếp cận mới trong đào tạo đạo diễn sân khấu tại nhà trường, khi người học được trao quyền chủ động sáng tạo, được thử nghiệm những ý tưởng riêng và chịu trách nhiệm với các lựa chọn nghệ thuật của mình.

Theo TS. Lê Thị Ái Liên, giảng viên phụ trách học phần Kỹ thuật diễn xuất 4, Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh TP.HCM, từ nhiều năm nay, bà lựa chọn mô hình đào tạo mở, trong đó giảng viên đóng vai trò tổ chức, định hướng và tạo điều kiện để sinh viên phát huy khả năng sáng tạo.

“Trong bối cảnh phát triển công nghiệp văn hóa hiện nay, tôi không muốn các em phải đợi đến khi ra trường mới dám thực hiện một tác phẩm hoàn chỉnh. Ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường, các em cần được trao cơ hội trải nghiệm, được thử sức với những dự án thực tế”, TS. Lê Thị Ái Liên chia sẻ.

Theo TS. Ái Liên, mục tiêu của mô hình này là tạo ra môi trường học tập cởi mở, khuyến khích tư duy sáng tạo, vượt ra khỏi những khuôn mẫu cứng nhắc. Việc đào tạo lấy năng lực người học làm trung tâm đòi hỏi giảng viên phải nhìn vào khả năng riêng của từng sinh viên để có cách hỗ trợ phù hợp.

“Ngay từ những buổi học đầu tiên, sinh viên được xác định rõ mục tiêu của học phần là học cách làm việc với diễn viên và chỉ đạo diễn xuất, chứ không đơn thuần trở thành người biểu diễn trên sân khấu.

Để có thể chỉ đạo diễn viên hiệu quả, người học phải nắm vững các nguyên lý diễn xuất, hiểu tâm lý và hành động của nhân vật, đồng thời tiếp cận những kiến thức chuyên môn về cấu trúc tác phẩm. Đây là nền tảng quan trọng để sinh viên vận dụng vào thực tiễn nghề nghiệp sau khi ra trường”, TS. Ái Liên chia sẻ.

TS. Lê Thị Ái Liên cho biết, ngay từ đầu học kỳ, cô và trò đã thống nhất thực hiện một thử nghiệm vượt khỏi “vùng an toàn”. Thay vì lựa chọn những kịch bản có sẵn, các sinh viên được khuyến khích tự viết kịch bản dựa trên năng lực và trải nghiệm của chính mình.

“Điều đáng quý là 10 thành viên đều là đạo diễn nhưng có thể cùng nhau hoàn thành một tác phẩm trọn vẹn từ khâu sáng tác kịch bản đến dàn dựng và biểu diễn.

Trong quá trình làm nghề, ai cũng có cái tôi sáng tạo riêng nên chắc chắn sẽ có những khó khăn. Nhưng qua học kỳ này, các em đã học được tinh thần tự lực, dám nghĩ, dám làm, dám sáng tạo và dám chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình”, bà nói.

Theo nữ giảng viên, thành công lớn nhất của học phần không nằm ở mức độ hoàn hảo của tác phẩm mà ở việc sinh viên đã thực sự trải nghiệm quá trình sáng tạo nghệ thuật, hiểu được trách nhiệm của người làm nghề và biến những ý tưởng của mình thành hiện thực.

“Tôi vui nhất khi thấy các em tin vào điều mình làm, tin vào khả năng sáng tạo của bản thân. Trong môi trường học tập, việc chưa hoàn hảo là điều bình thường. Quan trọng là các em đã dám thử nghiệm, dám chịu trách nhiệm với ý tưởng của mình và hiện thực hóa được ý tưởng đó”, TS. Lê Thị Ái Liên chia sẻ.

Theo Báo Văn hóa