“Hát xẩm” trở lại với khán giả Thủ đô

Sau thành công của chương trình “Xẩm và đời”, nghệ thuật “Hát xẩm” sẽ trở lại với khán giả Thủ đô vào tối 17/4 tới. (Ảnh: Internet)

Đây là một trong những hoạt động ý nghĩa nhằm góp phần “làm sống lại” nghệ thuật hát xẩm, khẳng định giá trị riêng của loại hình này trong dòng chảy âm nhạc dân gian Việt Nam, đồng thời đưa nó đến gần hơn với công chúng đương đại.
Trong chương trình, các nghệ sĩ tên tuổi của dòng nghệ thuật dân gian như NSND Xuân Hoạch, NSND Thanh Hoài, NSƯT Thanh Bình, NSƯT Vũ Ngọc… sẽ đem đến khán giả một không gian đậm chất nghệ thuật dân gian truyền thống hòa lẫn với nhịp thở của cuộc sống ngày nay.
Hát Xẩm là một loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian độc đáo, ra đời đã hơn 700 năm. Bên cạnh giá trị nghệ thuật, hát Xẩm còn là loại hình âm nhạc dân gian mang đậm tính nhân văn, thẩm mỹ và giáo dục về đạo đức, lối sống của mọi tầng lớp trong xã hội.
Trước đây, hát Xẩm được lưu truyền chủ yếu ở các tỉnh phía Bắc như: Bắc Giang, Hà Nội, Hà Đông, Hải Phòng, Ninh Bình, Thanh Hóa… với những hình thức biểu diễn rất độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa khu vực. Sau này, do những quan niệm sai lầm mà hát Xẩm dần vắng bóng và có nguy cơ thất truyền. Nhận thấy giá trị nghệ thuật to lớn của hát Xẩm, một nhóm các nhà nghiên cứu đã tự bỏ tiền túi để phục dựng thành công loại hình âm nhạc độc đáo này.
Theo các nhà nghiên cứu, hát Xẩm có 8 làn điệu chính, đó là: Xẩm chợ; Xẩm xoan (Chênh bong); Huê tình (Riềm huê); Xẩm nhà trò (Ba bậc); Nữ oán (Phồn huê); Hò bốn mùa; Hát ai; Thập ân.
Riêng ở Hà Nội, có một dòng Xẩm rất đặc trưng mà không đâu có được đó là Xẩm tàu điện (nó thường được hát trên tàu điện). Khi xưa, các nghệ nhân Xẩm từ chốn thôn quê khi ra Hà Nội biểu diễn, để làm vừa lòng nhu cầu thẩm mỹ của người dân chốn đô thị - vốn am hiểu và có trình độ trong việc thưởng thức văn hóa, nên các gánh Xẩm đã khéo léo lồng những bài thơ như “Anh khóa”, “Cô hàng nước”, “Giăng sáng vườn chè”, “Em đi tỉnh về”,… vào các điệu Xẩm, đưa Xẩm đã trở thành loại hình âm nhạc đường phố vô cùng độc đáo, góp phần tạo nên nét đặc sắc riêng trong văn hóa phố phường của Thăng Long – Hà Nội.

BTV