Sức sống cải lương trong thời đại mới

Kỳ vọng vào người trẻ

Không khí tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang những ngày giữa tháng 5 trở nên sôi động hơn thường lệ khi hàng chục nghệ sĩ trẻ bước vào tranh tài. Sau lễ khai mạc tại Nhà hát Thành phố tối 17.5, các đêm thi liên tiếp thu hút đông khán giả, cho thấy cải lương vẫn còn sức hút riêng trong đời sống văn hóa hôm nay.

Cuộc thi năm nay quy tụ 36 thí sinh đến từ 12 đơn vị nghệ thuật công lập và ngoài công lập trên cả nước. Từ những nhà hát có truyền thống lâu năm như Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, Nhà hát Cao Văn Lầu, Nhà hát Cải lương Hà Nội đến các đơn vị xã hội hóa, đoàn nghệ thuật địa phương, tất cả cùng mang đến một bức tranh đa dạng cho sân khấu cải lương hiện đại.

Theo giới chuyên môn, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở số lượng thí sinh mà còn ở tư duy chọn vai, cách dàn dựng và tinh thần dám thử nghiệm của lớp nghệ sĩ trẻ. Nhiều diễn viên không chọn những trích đoạn an toàn mà chủ động thử sức với dạng vai khó, đòi hỏi chiều sâu tâm lý và khả năng làm chủ sân khấu.

Ở buổi thi ngày 19.5, phần thể hiện của các nghệ sĩ đến từ Đoàn Nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ nhận được nhiều chú ý. Diễn viên Nguyễn Trần Minh với vai Thành Cát Tư Hãn cho thấy sự tự tin trong xử lý nhân vật lịch sử có nội tâm phức tạp. Trong khi đó, Trương Huỳnh Anh Nhi với vai Hoàng hậu Ca Ông lại chọn cách thể hiện tiết chế, đi sâu vào cảm xúc nhân vật thay vì phô diễn kỹ thuật.

Tiết mục độc diễn của Trọng Tánh trong trích đoạn “Diễn kịch một mình” được đánh giá là thử thách lớn bởi diễn viên gần như phải tự giữ nhịp cảm xúc trên sân khấu. Phần dự thi của nghệ sĩ Bích Trâm với vai Thị Bình trong “Lôi Vũ” cũng được đánh giá cao.

Nỗ lực giữ lửa sân khấu truyền thống

Không chỉ ở cuộc thi tài năng, nhiều hoạt động sân khấu thời gian gần đây cũng cho thấy nghệ sĩ đang nỗ lực tìm cách kéo khán giả trở lại rạp hát.

Nhà hát Cải lương Hà Nội sẽ đưa vở “Duyên kiếp Bạch Trà” trở lại sân khấu vào tối 30.5 tại Rạp Chuông Vàng (72 Hàng Bạc, Hoàn Kiếm, Hà Nội). Tác phẩm khai thác cuộc đời Huyền Trân công chúa - người chấp nhận hy sinh tình riêng để kết hôn với vua Chế Mân nhằm giữ hòa hiếu và mở mang bờ cõi Đại Việt.

Không chỉ tại Hà Nội, TPHCM nhiều nghệ sĩ địa phương cũng đang âm thầm giữ lửa cho cải lương bằng tình yêu nghề. Nghệ sĩ Phạm Thị Ngọc của Đoàn Nghệ thuật Cải lương Thanh Hóa là một ví dụ. Gắn bó với sân khấu từ năm 2013, chị từng vượt qua nhiều khó khăn để theo đuổi nghề diễn và liên tục tham gia các hội diễn, cuộc thi chuyên nghiệp.

Sau dấu ấn tại “Chuông vàng vọng cổ” 2020, nữ nghệ sĩ tiếp tục giành nhiều giải thưởng ở các kỳ liên hoan cải lương toàn quốc. Không chỉ biểu diễn, chị còn tham gia hướng dẫn lớp nghệ sĩ trẻ trong đoàn, truyền lại kinh nghiệm ca diễn và kỹ năng sân khấu.

Đoàn nghệ thuật Cải lương Vàm Cỏ (Tây Ninh) cũng dựng vở “Tiếng trống Mê Linh” để ra mắt khán giả. Tác phẩm do NSND Hồ Ngọc Trinh đạo diễn, nằm trong chuỗi “Ký ức cải lương sử Việt” mà chị theo đuổi nhiều năm qua.

Trong bối cảnh thị hiếu khán giả thay đổi nhanh chóng, cải lương buộc phải tìm cách đổi mới từ tư duy dàn dựng, kỹ thuật sân khấu đến cách kể chuyện. Tuy nhiên, sự đổi mới ấy vẫn phải giữ được chất trữ tình, tự sự - phần hồn quan trọng nhất của cải lương.

Từ những đêm thi tại Nhà hát Trần Hữu Trang đến các sân khấu tỉnh đông khán giả, có thể thấy nghệ sĩ cải lương hôm nay không chỉ đang cố gắng tồn tại mà còn nỗ lực tìm một vị trí mới cho sân khấu truyền thống trong đời sống hiện đại.

Theo Báo Lao động